Opmerking

Dit multimediaverhaal gebruikt video- en audioclips. Ga na of uw luidsprekers ingeschakeld zijn.

Gebruik het muiswiel of de pijltoetsen op uw toetsenbord om tussen pagina’s te navigeren.

Vegen om tussen pagina‘s te navigeren

Hier gaan we

De Canvasconnectie: Joost Swarte

Logo http://verhalen.canvas.be/joost-swarte

Introductie

Joost Swarte is een Nederlandse striptekenaar, ontwerper en illustrator.
Ga naar de eerste pagina
Hij illustreert voor internationale magazines zoals The New Yorker. Maar in België is Swarte het meest bekend van zijn covers voor het weekblad Humo.
Ga naar de eerste pagina
Joost Swarte is ook de uitvinder van het begrip 'de klare lijn'. Eind jaren 70 bedacht hij deze term om de stijl van Hergé te omschrijven.
Ga naar de eerste pagina
Ondertussen is hij zelf een meester van de klare lijn geworden. Duidelijke omtreklijnen en egaal ingekleurde vlakken vormen zijn handelsmerk.
Ga naar de eerste pagina

Aan het werk

De Canvasconnectie zocht Joos Swarte op in zijn studio in Haarlem...


Ga naar de eerste pagina





Ik ben bezig met een omslag voor een Frans boek over de economie.

Op de achterkant komt deze tekening: twee mensen staan te kijken naar een ondergaande zon die hen uitlacht. En de tong is een dollarteken, alsof hij het geld opeet.

Ga naar de eerste pagina
Als tekenaar ben je niet met een stijl bezig. Je wilt je verhaal vertellen. En de elementen die het verhaal goed moeten krijgen, moeten de aandacht krijgen.
Ga naar de eerste pagina
Dus je stuurt de ogen van de lezer. Ik zie mijn tekeningen als een taal. En ik wil die taal zo duidelijk mogelijk spreken.
Ga naar de eerste pagina

Scratches

Naast zijn eigen werk is Joost Swarte ook een van de drijvende krachten achter het nieuwe jaarlijkse tijdschrift Scratches...
Ga naar de eerste pagina
Daarin worden Vlaamse en Nederlandse tekenaars gepresenteerd. Maar er komen uit Amerika of Frankrijk tekenaars in. Met zijn allen Engelstalig, zodat we in veel landen kunnen worden gelezen en gezien.
Ga naar de eerste pagina
Een van de auteurs die ik er graag in wil, is Tobias Schalken.

Ik zie hier een dansend echtpaar dat in vreemde posities verzeild raakt. Dat vind ik een erg mooi, beweeglijk stripje. Uiteindelijk bedanken ze elkaar voor deze dans. Fantastische tekening.
Ga naar de eerste pagina
Dit is werk van Lennard Kok.

Je ziet strippagina's die bij mekaar zijn opgehangen. Sommige plaatjes zijn licht, en andere donker. Dat past bij het verhaal.
Ga naar de eerste pagina
Maar als je dan uitzoomt, zie je dat de pagina's bij mekaar eigenlijk twee grote gepixelde foto's zijn.

Links zie je een verhaal dat over de aanslagen gaat op de Twin Towers in New York.
Ga naar de eerste pagina
Een andere iconische foto is dat meisje dat net een napalmbombardement in Vietnam heeft meegemaakt.

Dat is zo'n bijzondere invalshoek. Ik dacht: die man is een uitvinder, die moeten we ook in het blad hebben.
Ga naar de eerste pagina

Hokusai

Ga naar de eerste pagina
Katsushika Hokusai (1760-1849) was een Japanse prentkunstenaar, schilder en tekenaar. Het beroemdst werd hij door zijn landschapsafbeeldingen zoals zijn 'Zesendertig gezichten op de berg Fuji'.


Ga naar de eerste pagina
Daarnaast is Hokusai ook bekend voor zijn 'manga', schetsen van fauna, flora, het leven van alledag...

Ik heb dat ook in de kast staan. Ik zal het even pakken...
Ga naar de eerste pagina
Hij kon alles tekenen, Hokusai. Hier zie je bijvoorbeeld dat hij een pistool in detail heeft getekend.
Ga naar de eerste pagina
Soms ging het ook over: hoe teken je iets?

Hier zie je bijvoorbeeld: hoe teken je golven? Dan gaat het niet meer over die golven, maar meer over hoe je dat weergeeft. Het heeft een hoog educatief gehalte.

Ga naar de eerste pagina
Ik vind ik dat je als kunstenaar of ontwerper zo veel mogelijk moet zien. Dat is een soort geheugen, zo'n boekenkast. Als ik de ruggen zie, dan weet ik genoeg. Die boeken zijn de opleiding.
Ga naar de eerste pagina

Philip Guston

Philip Guston (1913 - 1980) was een Amerikaanse tekenaar en schilder, die in de jaren 1950 furore maakte als abstract expressionist. Midden jaren zestig veranderde hij echter radicaal van schilderstijl en verraste hij de kunstwereld met rauw, figuratief en bijna cartoonachtig werk.
Ga naar de eerste pagina
Ik vind dit een prachtige tekening. Een vrij beverig lijntje, maar toch ook wel weer heel trefzeker. Er is niks gegumd of raar in gedaan. Het is er in één keer op gekomen.
Ga naar de eerste pagina
Philip Guston weet beeldende elementen neer te zetten die de fantasie prikkelen. Dat maakt het intrigerend.

Het mooie vind ik dat hij altijd de gekte van een beeld, bijna van een droombeeld, erin houdt. Ik denk dat iedere tekenaar daar jaloers op kan zijn.
Ga naar de eerste pagina

Henry Darger

Henry Darger (1892 - 1973) was een Amerikaanse outsider kunstenaar. Hij is vooral bekend van zijn 15,145 pagina's en honderden tekeningen tellend magnum opus In the Realms of the Unreal, over een vreemde en gewelddadige wereld waarin meisjes met het mannelijk geslacht tot slavernij worden gedwongen door wrede volwassenen. Het manuscript werd pas ontdekt na Darger's dood in 1973.



Ga naar de eerste pagina
Een heel bijzondere, vreemde kunstenaar. Hij heeft een ongecompliceerde, niet academische manier van tekenen.
Ga naar de eerste pagina
Hij wist niet zo goed hoe hij het menselijk lichaam moest tekenen. Dus nam hij figuren over uit modebladen voor kindermode.
Ga naar de eerste pagina







Die man moet dag en nacht getekend hebben aan dat oeuvre. En dit was niet voor publicatie of voor een tentoonstelling bedoeld. Het was uit innerlijke drang dat hij deze dingen maakte.
Ga naar de eerste pagina
Ik denk dat er voor die outsider art veel waardering is, omdat die mensen geen intellectuele filters hebben. Ze doen iets omdat ze vinden dat ze het zo moeten doen. Zonder dat ze zich afvragen of het wel verantwoord is of niet.
Ga naar de eerste pagina

Sonia Delaunay

Sonia Delaunay hoorde bij de avant-garde tussen de wereldoorlogen.

Ga naar de eerste pagina
Ze zat niet vast in één discipline. Ze schilderde, maakte textiel- ontwerpen, soms grafische ontwerpen.
Ga naar de eerste pagina
Die kleurpatronen van haar zijn meteen herkenbaar. Wat ze kon in haar schilderijen, kon ze ook in de stoffenontwerpen.
Ga naar de eerste pagina


Hier zie je hoe ze vlakken verdeelt over het lichaam. Het ging veel verder dan alleen maar een dessin maken.
Ga naar de eerste pagina
Het is bevrijdend als je niet in één discipline zit en ook vanuit een ander perspectief dingen kunt bekijken.
Ga naar de eerste pagina

Glas in lood

Zo heb ik zelf erg veel glas in lood gemaakt.
Ga naar de eerste pagina
Mijn eerste grote project was in Amsterdam, sociale woningbouw. Daar heb ik 34 ramen gemaakt. Dat was mijn leerschool op dit gebied.
Ga naar de eerste pagina
Waar je erg rekening mee moet houden, is dat ieder onderdeel iets moet raken. Je kunt zo'n neusje niet vrij laten zweven. Dan zou het glas breken. Je moet het in de tekening oplossen, en dat doe ik graag.
Ga naar de eerste pagina

Toneelschuur

Met dezelfde hersens moet je kunnen werken in die verschillende disciplines. En je moet je ook wel verdiepen in die disciplines. Zo heb ik hier in Haarlem een theatergebouw ontworpen, de Toneelschuur.
Ga naar de eerste pagina
Dat is wel iets anders dan tekenen. Je mag niet denken dat het maken van een tekening en het realiseren ervan in drie dimensies hetzelfde is.
Ga naar de eerste pagina
Het is een vrij oude plek, waar het theater moest worden gebouwd. Dus wil je iets neerzetten dat respect toont voor de bestaande bebouwing.
Ga naar de eerste pagina
Aan de andere kant wil je ook dat het gebouw iets uitstraalt. De mensen die langslopen moeten zien dat hier cultuur aan de hand is.
Ga naar de eerste pagina
In het begin, toen de Toneelschuur net klaar was, fietste ik erlangs om te kijken of het er nog stond. Het was een soort jongensdroom: dit kan bijna niet.
Ga naar de eerste pagina

Atelier Bow-Wow

Bow-Wow is een architectenbureau uit Tokio. Hun huizen zijn voor de bewoners heel interessant, heel avontuurlijk, met veel interessante doorkijken.

De lichtinval is altijd goed geregeld. En op plekjes die door niemand waardig worden geacht, kunnen ze altijd wel wat op maken.
Ga naar de eerste pagina
Ze hebben uitvindershersens. Ze gaan nooit uit van een oeuvre dat vervolmaakt of verbeterd moet worden. En ze zitten niet vast aan bepaalde materialen. Het zijn echte vrijdenkers in de architectuur.
Ga naar de eerste pagina
Neem bijvoorbeeld dit pand. Het is met blokken gestapeld. Het is niet eenvoudig omdat je die blokken aan elkaar moet verbinden. Als je ze bijna op de puntjes hebt staan, heb je niet zoveel houvast voor een constructie.

Ga naar de eerste pagina
Het mooie hiervan is dat het open is, dat je erdoorheen kunt kijken. Op deze manier krijg je veel licht binnen.

De zon schijnt altijd vanuit een andere hoek. Het licht schijnt op zo'n zijkant, dat reflecteert naar de andere kant. Zo komt het licht dat gebouw in. Dat is een intelligente oplossing.
Ga naar de eerste pagina

Gordon Parks

Gordon Parks (1912 - 2006) was een Amerikaans fotograaf en de eerste belangrijke zwarte filmregisseur van de Verenigde Staten.
Ga naar de eerste pagina
Hij heeft voor de geïllustreerde bladen in Amerika reportages gemaakt. In die bladen was je gewend om vooral blanken te zien. En Gordon Parks heeft in die bladen de zwarte Amerikanen een plek gegeven.
Ga naar de eerste pagina
Het was in de tijd dat de rassenscheiding nog bestond. Hij heeft daar een belangrijke rol in gespeeld, om dat te slechten.

Ga naar de eerste pagina
Gordon Parks is beroemd geworden met de foto van een zwarte poetsvrouw. Het is een heel essentieel beeld van hem.
Ga naar de eerste pagina







Je had zo'n traditioneel beeld van Grant Wood. Hier wordt een beeld van Amerika neergezet: gelovig, traditioneel, een vrouw die haar man steunt, een man die hard werkt, de riek in zijn hand...

Ga naar de eerste pagina







Daar heeft Gordon Parks, in een reportage voor een blad in Amerika op gereageerd met die cleaning woman. Het is een vrouw in dezelfde positie. Die vrouw heeft een brilletje op, zoals die man. Ze heeft ook die neutrale houding zoals de mensen in het schilderij. Haar cleaning tools in de hand. De vorm van de riek komt overeen met de vorm van de bezem. Maar zij speelt een heel andere rol in die cultuur.
Ga naar de eerste pagina
Omlaag schuiven om verder te gaan Swipe to continue
Vegen om verder te gaan
Sluiten
Overzicht
Naar links schuiven
Hoofdstuk 1 Introductie

Joost Swarte

Hoofdstuk 2 Aan het werk

Hoofdstuk 3 Scratches

Scratches

Hoofdstuk 4 Hokusai

Hokusai

Hoofdstuk 5 Philip Guston

Philip Guston

Hoofdstuk 6 Henry Darger

Henry Darger

Hoofdstuk 7 Sonia Delaunay

Sonia Delaunay

Hoofdstuk 8 Glas in lood

Hoofdstuk 9 Toneelschuur

Hoofdstuk 10 Atelier Bow-Wow

Atelier Bow-Wow

Hoofdstuk 11 Gordon Parks

Gordon Parks

Naar rechts schuiven