Opmerking

Dit multimediaverhaal gebruikt video- en audioclips. Ga na of uw luidsprekers ingeschakeld zijn.

Gebruik het muiswiel of de pijltoetsen op uw toetsenbord om tussen pagina’s te navigeren.

Vegen om tussen pagina‘s te navigeren

Hier gaan we

Kunst in digitale tijden

Logo http://verhalen.canvas.be/kunst-in-digitale-tijden

"Op deze eerste editie van Tendencies kiezen we voor werken die inspirerend zijn en op innovatieve manier gebruik maken van of reflecteren over technologie of wetenschap", aldus Christophe De Jaeger van BOZAR.

Tendencies, een nieuw project van het Brusselse kunstencentrum, belicht dan ook zes Belgische kunstenaars die wetenschap en technologie vermengen met hun artistieke praktijk. Waarom kiest BOZAR voor deze tentoonstelling?

"Kunstenaars zijn kritische antennes. Zij kunnen kritiek geven op wetenschappelijke ontwikkelingen die moeilijk verstaanbaar zijn. Bovendien kunnen zij ook op de gevaren wijzen."

Ga naar de eerste pagina

Daarnaast wil Tendencies de kloof tussen hedendaagse kunst en verschillende bewegingen in mediakunst en hybridekunst overbruggen. "Kunstenaars die vernieuwende wetenschappelijke of technologische ontwikkelingen gebruikten, werkten altijd in de marge", aldus De Jaeger.

"Hun werk past moeilijk in het artistieke canon van kunstcritici, museumdirecteurs en curatoren. Dat is ook omdat deze kunst moeilijk gedijt binnen het commerciële circuit." BOZAR wil deze niche in de kunsten uit de marge halen en in de spotlight plaatsen.



Ga naar de eerste pagina

Bozar is niet de eerste die deze kloof wil overbruggen. Al in de jaren 1960 en 1970 legden de Nove Tendencije-bewegingen in Zagreb de relatie tussen kunst en onderzoek onder de loep.

"Deze beweging was één van de eerste die beide disciplines samenbracht. Kunstenaars zagen zichzelf als ‘onderzoekers’ en probeerden hun werk met wetenschappelijke methodes te benaderen, al mislukte dat vaak", zegt De Jaeger.

"Bovendien was het ook één van de eerste bewegingen die de aandacht vestigde op het gebruik van nieuwe technologie in de kunsten in Europa." Met deze expositie maakt Bozar een deel van deze kunstgeschiedenis.

Je kan de kritiek op technologie ontdekken van 22 september tot 2 oktober in BOZAR. Of nu in dit interactieve verhaal van Canvas.

Ga naar de eerste pagina

Tijdens de expositie kan je het werk ontdekken van onder andere Jerry GalleDries DepoorterFrederik De Wilde en Elias Heuninck.

Canvas legt deze vier artiesten op de onderzoekstafel om hun werk en artistieke praktijk tot in de details te ontleden.

Ga naar de eerste pagina

“Technologie is een tool. In plaats van een potlood of een ander werktuig te gebruiken, maak ik gebruik van allerhande soorten technologie”, aldus Elias Heuninck.

“Ik produceer weinig afgewerkte stukken. Vaak heb ik het eindproduct niet zelf gemaakt. Ik werk aan een metading en dat poept dan kunst uit. Daardoor laat ik me verrassen en dan kijk ik nadien wel wat ik ermee aanvang.”

Dat metading levert hem nu een plekje op in Bozar. Voor Lightkeeping ontwikkelde de kunstenaar namelijk een nieuwe camera met een sluitertijd tot wel vier weken.

Ga naar de eerste pagina

De camera werkt namelijk niet met een sensor of gevoelige emulsie, waardoor Heuninck niet van sluitertijd spreken. “Je kan de camera niet bespreken met woorden die we doorgaans gebruiken als we over camera’s spreken, zoals sluitertijd."

Kortom, Heuninck's camera is een erg atypische camera, die erg atypische beelden oplevert. “De camera meet pixel per pixel, een simpel proces dat erg lang duurt”, vertelt Heuninck

“Zo heb je vier dagen en nachten nodig om een beeld in een relatief kleine ruimte te capteren. Hoe groter de ruimte, hoe meer tijd je nodig hebt.”

Ga naar de eerste pagina
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

“Er komt heel wat technologie bij Lightkeeping kijken. Het is niet zo eenvoudig om te maken” aldus Heuninck, “maar het idee is zodanig simpel dat je het met een stuk papier, een rolmeter en je handen kan doen.”

Je kan dus de installatie van Heuninck nabootsen. Alleen zal het je meer tijd kosten dan vier weken. De Belgische kunstenaar schat immers dat je meer dan je hele leven met dat ene werk zal bezig zijn.

“Het zal waarschijnlijk anderhalf leven duren alvorens je een HD-beeld hebt gemaakt”, dixit Heuninck.

 Wie graag de handen uit de mouwen steekt, beluistert best het audio-fragment om meer te weten.




Ga naar de eerste pagina

“Ik ben gestart in de schilderkunst, maar ben vrij snel overgeschakeld naar het maken van codes en programma’s. De verouderde systemen van de schilderkunst stelden me niet tevreden”, geeft Jerry Galle toe.

Waarom hij liever met code dan met een verfborstel werkt? “Met code kan je denkprocessen in gang zetten in de machine door middel van algoritmes”, dixit Galle. “Daarmee kan je dan allerlei berekeningen uitvoeren op alle mogelijke beelden, teksten of de code zelf.”

Ga naar de eerste pagina

In Bozar staat Galle met twee werken: Attempts To Draw I en The Thing that Isn’t. Het eerste maakt gebruik van een zogenaamd twijfel-programma.

“Een computer is een binair systeem bestaande uit nullen en enen. Je kan alleen ‘ja’ of ‘nee’ zeggen. Het zijn allemaal kleine poortjes die open- en dichtgaan en ik heb geprobeerd om iets tussen die poortjes te steken", vertelt de kunstenaar.
   
“Het injecteren van twijfel in een machine vloeit voort uit mijn haat-liefdeverhouding met machines. ‘Nee’ en ‘ja’ bestaan amper in het dagelijkse leven."

Ga naar de eerste pagina

Wat levert dat zelfgeschreven twijfel-programma op? Intrigerende tekeningen, dat staat vast. Sommige bezoekers denken bijvoorbeeld dat ze door een maniak geproduceerd zijn, aldus Galle.

“Door die twijfel krijg je een min of meer menselijke reactie, omdat de machine ‘ja’ of ‘nee’ probeert terug te vinden in een lange serie van code”, dixit Galle. “Zo krijg je tekeningen die een schriftuur krijgen en niet rechtlijnig of op pixels gebaseerd zijn.”

Ga naar de eerste pagina
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Wat met The Thing that Isn't, het tweede werk van Jerry Galle dat in Bozar te zien is? "Dat werk bestaat uit een database met teksten", vertelt Galle.

Ontdek meer over The Thing that Isn't in
het geluidsfragment hieronder.

Ga naar de eerste pagina

Over de toekomst van hybride kunstvormen, die technologie en kunst met elkaar verbinden, kan Galle alvast één ding kwijt. 

"De samenwerking tussen mens en machine zal meer voorkomen in de toekomst", aldus de kunstenaar. "Maar het is moeilijk om met binaire machines iets te verwezenlijken dat onmiddellijk op de emoties inwerkt. Dat is net een belangrijke factor in de kunsten."

Bovendien begint de mens ook meer op een machine te lijken vindt Galle. "We worden allemaal geïnfiltreerd met algoritmes. Het gevaar dat de mens meer naar de machine neigt en niet andersom is voor mij belangrijk", geeft Galle toe. 

"Daar wil ik mee worstelen om een middenmoot te vinden en om er op een andere manier mee te werken dan met pakweg een rekenmachine."

Ga naar de eerste pagina

"De mix tussen wetenschap, kunst en technologie, gekoppeld aan maatschappelijke of ecologische vraagstukken boeit me", aldus Frederik De Wilde. "We kunnen niet meer zonder technologie, dus is het belangrijk om daar iets 
mee te doen."

Dat iets waar De Wilde op doelt, moet je breder opvatten dan de productie van representaties. "Het gaat ook om werk in laboratoria of het opentrekken van het kader: Wat is een kunstenaar? Waar werkt een kunstenaar? Waarom doet
hij wat hij doet?"

Ga naar de eerste pagina
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Frederik De Wilde heeft dus een hart voor de kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap. Waarom? Dat vertelt hij je zelf in dit audio-fragment.

Ga naar de eerste pagina

De kruisbestuiving die Frederik De Wilde wil stimuleren, heeft het niet makkelijk. De kunstenaar moet het zien te rooien zonder steun van de Vlaamse overheid. 

“We moeten plaats maken voor kunst-, wetenschap-, en technologiesamenwerkingen in onze maatschappij en in het culturele veld. Dat geeft zuurstof”, aldus De Wilde.

“Nu zien we allerlei conservatieve reflexen. Alles wat gesetteld is, wordt gestimuleerd. Alles wat zich in de niche bevindt, valt uit de boot. Net daar zit dat wat vernieuwing kan brengen.” 

Frederik De Wilde maakt dan ook graag een statement: de verzamelde pers krijgt NANOblck-Sqr#1, oftewel het zwartste 'schilderij', niet te zien.

Ga naar de eerste pagina

"Op de middelbare school heb ik zes jaar elektronica gestudeerd. Daar wou ik dan iets creatiefs mee doen", aldus Dries Depoorter

"Dus ben ik aan het KASK (Koninklijk Atheneum voor Schone Kunsten, red.) mediakunst gaan studeren. Eigenlijk ben ik hiermee begonnen omwille van wat ik studeerde in het middelbaar en in het hoger
onderwijs." 

Een jeugdige interesse mondde uit in een digitale kunstpraktijk. Met zijn installaties wendt Dries Depoorter een kritische blik op het gebruik van technologie in onze maatschappij.

Ga naar de eerste pagina

"Zo’n drie jaar geleden slopen de eerste kritische noten in m’n werk", vertelt Depoorter.

"Die zit ook in Seattle Crime Cams ingebakken. De Seattle Crime Cams probeert namelijk de bezoeker een misdaad te tonen die op dat moment aan de gang is."

Seattle Crime Cams verandert de bezoeker in een voyeur of een ramptoerist op lange afstand: met wat 'geluk' speelt er zich misschien wel een grote misdaad voor je ogen af. Maar wil je dat wel?

Ga naar de eerste pagina
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Hoe is Depoorter aan de slag gegaan? De stad Seattle probeert heel transparant te zijn. Daardoor geeft het stadsbestuur veel informatie vrij en ook de politie deelt veel met het grote publiek.

Zo kan je bijvoorbeeld de locatie van de laatste persoon die naar de politie heeft gebeld te weten komen. Die informatie gebruikt de artiest voor deze installatie.

Dries Depoorter vertelt meer in het audio-fragment hieronder.

Ga naar de eerste pagina

Tendencies toont een bonte verzameling kunstwerken. Op die manier geeft BOZAR deze kunstenaars ook een duwtje in de rug. "Het is voor mediakunstenaars of hybride kunstenaars een dure aangelegenheid om een nieuw werk te produceren", aldus Christophe De Jaeger.

Hybridekunst of mediakunst creëren brengt veel met zich mee. Er kruipt niet alleen veel tijd in het schrijven van pakweg code, maar er is ook heel wat materiaal nodig om zulke kunst te produceren.

"Toch slagen kunstenaars er telkens weer in om bijzondere werken te creëren. Deze willen wij jaarlijks tonen in de Tendencies", aldus De Jaeger. 

Van 22 september 2016 tot 2 oktober 2016 kan je Tendencies gratis bezoeken in BOZAR tijdens het BOZAR Electronic Arts Festival.

Ga naar de eerste pagina
Omlaag schuiven om verder te gaan
Vegen om verder te gaan
Sluiten

Overzicht

Naar links schuiven
Hoofdstuk 1 Tendencies?

Beaf introductie

Beaf tendencies introductie

Beaf tendencies outro

Beaf tendencies outro 2
Hoofdstuk 2 Elias Heuninck

Elias heuninck 1

Elias heuninck 2

Elias heuninck 3
Hoofdstuk 3 Jerry Galle

Jerry galle 3

Jerry galle 4

Jerry galle 1

Jerry galle 2
Hoofdstuk 4 Frederik De Wilde

Frederik de wilde 5

Frederik de wilde 2

Frederik de wilde 1
Hoofdstuk 5 Dries Depoorter

Dries depoorter 3

Dries depoorter 2

Dries depoorter 1
Hoofdstuk 6 Tendencies!

Beaf einde
Naar rechts schuiven