Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Made in Europe bij deBuren: Nietzsche

Logo http://verhalen.canvas.be/made-in-europe-bij-deburen-nietzsche
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

"God is dood." Met die woorden droeg Friedrich Nietzsche God ten grave in zowel De Vrolijke Wetenschap (1882) als Zo Sprak Zarathoestra (1883).

Op die manier maakte Nietzsche het pad vrij voor een nieuw mens, "een vrije geest die de zinloosheid van het leven aanvaardt" en daar "een kunstwerk van het leven weet te maken", aldus journalist en eindredacteur Maarten Slagboom.

Daarom brengt essayiste, schrijfster en dichtster Judith van der Wel een ode aan de Duitse filosoof .

Naar boven

De tweede aflevering van Made in Europe heeft niet alleen de kunst waarin God bespot wordt, maar ook waar hij in vereerd wordt onder de loep genomen.

Naar aanleiding van deze aflevering nodigt deBuren, Vlaams-Nederlands Huis voor cultuur en debat, enkele experts uit voor een debat over de relatie tussen wetenschap en religie.

Naar boven

Sven Speybrouck, radio- en televisiemaker, leidt de debatavond in goede banen. Maar wie zijn de redenaars?

Gerrit Glas
is Nederlands psychiater en filosoof. Sinds juni 2016 is hij de eerste hoogleraar Filosofie van de Neurowetenschappen in Nederland.

Manuela Kalsky
is theologe en directeur van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS). Daarnaast geeft ze leiding aan het project W!J.

Vincent Icke
 is hoogleraar theoretische Sterrenkunde aan de Universiteit Leiden, bijzonder hoogleraar Kosmologie aan de Universiteit van Amsterdam en beeldend kunstenaar.

Naar boven
Video

Speel video

De Duitse filosoof Friedrich Nietzsche heeft God dan wel meermaals doodverklaard, toch betekent dat niet dat hij geen belang meer heeft in onze maatschappij.

Manuela Kalsy 
vertelt je meer in het videofragment hieronder.

Naar boven

Kortom, religie en God zijn springlevend. Alleen is religie getransformeerd, aldus Kalsky. Zij verwijst daarbij naar het 'multiple religious belonging', een verschijnsel waarbij mensen zich door meerdere godsdiensten laten inspireren.

Zo neemt ongeveer 23% van de Nederlanders elementen uit verschillende religies op in de eigen zingeving. "Religie is dus niet verdwenen", zo concludeert de Nederlandse theologe.

Naar boven

De secularisatie die zich zou verderzetten totdat religie helemaal uit de wereld zou verdwijnen, heeft zich dus niet voltrokken. Met andere woorden, God is niet écht dood en de vermeende strijd tussen wetenschap en geloof gaat nog steeds verder.

Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Alleen hecht Manuela Kalsky niet zoveel belang aan die vermeende tweestrijd. "Ik vind dat eerlijk gezegd niet zo interessant", geeft ze graag toe.

"Het gaat niet meer om een of-of-denken waarbij de wetenschap aan de ene kant en religie aan de andere kant staat." 

Met andere woorden, zij gelooft niet in zulk dualistisch denken waarbij bepaalde frames gebruikt worden. Ontdek hieronder meer.

Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Vincent Icke is het echter niet helemaal eens met Manuela Kalsky. Ja, God is niet dood. Ja, God heeft verschillende verschijningsvormen gekregen. "Waar men in gelooft, hoeft niet in een heilig boek te staan", dixit Icke.

Waarin verschilt hij dan van mening met Manuela Kalsky?
Dat hoor je hieronder.

Naar boven

"Het geloof heeft ook het intellect nodig", pareert Kalsky. Het christelijke geloof "is geen geloof zonder ratio" en heeft ook te maken met historische en archeologische gegevens.

Denk maar aan het historische bestaan van Jezus Christus. Daar twijfelen zowel wetenschappers als gelovigen aan. Natuurwetenschappers zijn niet de enigen die met twijfel moeten leren omgaan.

Kortom, ook daar is geen sprake van een tweestrijd tussen wetenschap en religie

Naar boven
Naar boven

We kunnen beter de strijd tussen wetenschap en religie begraven, zo blijkt. We weten ondertussen dat religie actueler dan ooit is. "Je moet je ertoe verhouden, omdat het niet tot je privésfeer beperkt blijft", aldus Gerrit Glas

Naar boven
Video

Speel video

Mensen beleven een religie of geloof in de privésfeer, maar dat beïnvloedt de manier waarop zij zich gedragen in de maatschappij.

Zo heeft je privéleven een invloed op de samenleving. Daar wil Manuela Kalsky graag iets aan toevoegen.

Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

"Ik maak me toch grote zorgen. En die zorgen, die kan ik met een woord samenvatten: tolerantie," geeft Vincent Icke toe.

"Eén van de dingen die ik in de meeste, systematische religies op deze planeet ben tegengekomen is intolerantie." Dat vormt voor de Nederlandse kosmoloog toch een probleem, zo blijkt in het audiofragment hieronder.

Naar boven

"Ik ken een boel atheïsten die zeer intolerant zijn." Als antwoord op Vincent Icke roept Manuela Kalsky op tot meer individuele tolerantie.

"Dat heeft niet alleen met religies te maken. Dat heeft met je houding, als individu, in onze samenleving te maken." Het wederzijdse respect heeft niet louter met religies of ideologieën te maken.

Iedereen heeft een verantwoordelijkheid om dat respect uit te dragen, aldus Kalsky

Naar boven
Naar boven

Volledig scherm

Met Made in Europe neemt Dimitri Verhulst je acht weken lang op sleeptouw naar iconen van de Europese cultuur. Hij ontrafelt ons culturele DNA aan de hand van de thema's rebellie, religie, vrije vrouwen, verbeelding, de duistere kant, verlangen, vernieuwing en idealen.
Elke zondag (van 12 februari t.e.m. 2 april 2017) om 20u15 op Canvas, NPO2 en VRT NU.

Het tv-programma is maar een begin. Van gedichten en radioreportages over longreads en interviews tot film- en muziektips bij de thema's: op vpro.nl vind je alle extra's bij elkaar, en het aanbod breidt wekelijks uit.
Ontdek alle extra's.

deBuren, het Vlaams-Nederlands Huis voor cultuur en debat in Brussel, zet elke dinsdag een cultuuricoon in de kijker. Van een erotische schrijfwedstrijd tot de toekomst van Europa, van Brussel tot reislust naar verre oorden, en van debatten tot live radio: het programma biedt voor elk wat wils.
Bekijk het volledige podiumprogramma.

Sluiten
Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

"In de discussie van wetenschap versus religie is het belangrijk om de claims van beide kanten te onderzoeken", dixit Gerrit Glas.

Leidt een bepaalde religieuze overtuiging tot een bepaalde claim? En kan je die dan ook wetenschappelijk toetsen?

De Nederlandse psychiater verwijst daarbij naar het idee van een absolute oorsprong. "Dat is een idee", zegt Glas. "Dat kunnen we ons nauwelijks voorstellen." Hij vertelt je meer in het audiofragment hieronder.

Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Maar wat moeten we dan denken van de tweestrijd tussen wetenschap en religieSven Speybrouck legt de vraag voor aan Gerrit Glas.

Zijn antwoord? Dat krijg je in het audiofragment hieronder.

Naar boven
Video

Naar boven

Is het een probleem bij wetenschappers of iemand wel of niet gelovig is? "Het korte antwoord van drie letters is: nee", aldus Vincent Icke.

"De overgrote meerderheid van m'n collega's is zodanig beschaafd dat ze zich niet inlaten met mensen hun persoonlijke overtuiging."

Een religieuze overtuiging of geloof zorgt dus niet voor problemen op de faculteit waar Icke werkt.

Naar boven
Audio

00:00
/
03:12
Start audio now

Play audio

Maar waarom wordt er door Vincent Icke en zijn collega's niet over zulke onderwerpen gesproken in de koffiekamer? Moderator Sven Speybrouck legt de vraag voor aan de Nederlandse kosmoloog.

Beluister zijn antwoord hieronder.




Naar boven
Video

Naar boven
Video

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan
Sluiten

Overzicht

Scroll links
Hoofdstuk 1 Welkom bij deBuren

Ode 1

Publiek 2

Sprekers 1
Hoofdstuk 2 "Een oceaan aan religies"

Clean %281%29.00 00 06 12.still072

Manuela 2

Publiek 9
Hoofdstuk 3 Welke tweestrijd?

Manuela 4

Vincent 3

Publiek 7
Hoofdstuk 4 Religie, een probleem?

Publiek 14
Hoofdstuk 5 "Je moet je ertoe verhouden."

Gerrit 1

Clean %281%29.00 00 27 07.still073

Vincent 4

Manuela 3
Hoofdstuk 6 Meer 'Made in Europe'

C madeineurope generiek dimitri1
Scroll rechts