Opmerking

Dit multimediaverhaal gebruikt video- en audioclips. Ga na of uw luidsprekers ingeschakeld zijn.

Gebruik het muiswiel of de pijltoetsen op uw toetsenbord om tussen pagina’s te navigeren.

Vegen om tussen pagina‘s te navigeren

Hier gaan we

Off the record - Daan

Logo http://verhalen.canvas.be/off-the-record-daan


 





In Off The Record vertelt Daan over zeven platen
die hem artistiek en muzikaal gevormd hebben.

"Ik ben wel gehecht aan mijn platencollectie.
Af en toe zou ik ertussen willen slapen."

Ga naar de eerste pagina


   

Halfweg jaren ‘80 zet Daan Stuyven zijn eerste stappen richting muziek; dertig jaar later is de muzikant en songwriter uitgegroeid tot één van de meest iconische figuren uit de Belpop.

Met een lichte drang tot zelfvernietiging en een permanente nood aan verandering, schakelt Daan regelmatig tussen muziekstijlen en muzikanten.

Bands als Citizen Kane, Running Cow en Dead Man Ray plaveien de weg naar een succesvolle solocarrière. Anno 2016 blijft hij zichzelf vernieuwen en uitdagen.

Ga naar de eerste pagina




Daan begon eigenlijk vrij laat met muziek spelen. Maar als de jongste in een gezin van vier, met bovendien een broer die een interessante platencollectie had, kreeg hij wel al heel vroeg een stevige brok muziek in zijn paplepel. 

Zijn vader, een kunstschilder, luisterde veel naar Bach en vaak heel luid. De jongste zus van Daan koos vooral voor romantische pop en Amerikaanse country. En verder stond altijd wel ergens in huis de radio aan. 

Voor Off The Record koos Daan zeven platen uit twee fases in zijn leven: die van voor hij zelf muziek begint te maken en die van erna. Met Bob Dylan als keerpunt.



Ga naar de eerste pagina
Scroll up
Scroll left
Scroll right
Scroll down
Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

Als jong jongetje was Daan een echte hitparade-freak, een trouwe luisteraar van de Top-30 en een analyticus-in-wording.

"Ik kon echt elke week van nummer 30 tot nummer 1 luisteren en mij dan afvragen: waarom is die ene single niet hoger geraakt? En waarom is die song op nummer 1 geraakt?

Ik stelde mij echt niet de vraag of het goede muziek was of niet. Ik vroeg me gewoon af: hoe triestig is de boodschap, of hoe spannend of hoe mooi."

Ga naar de eerste pagina
Sluiten

'Money, Money, Money' van ABBA is eerste popsong die insloeg bij Daan, hij was toen een jaar of zes. 

"Ik zat in de keuken en hoorde dat op de tv in de living. Ik ben meteen gaan kijken. En ik dacht: dus dat is ook een beroep, met rare kleren op televisie komen en met geld smijten. Misschien is dat wel iets voor mij."

Ga naar de eerste pagina

'Money, Money, Money' staat op 'Arrival', de vierde plaat van ABBA, met ook nog hits als 'Dancing Queen' en 'Knowing Me, Knowing You'.

Daan heeft er een lichte obsessie voor Zweden aan overgehouden. En dat zou later blijken in zijn eigen werk. De donkere vrolijkheid van ABBA, de spanning tussen opgewekte beats en triestige akkoorden, dat is een formule die hij zelf ook graag gebruikt.

Ga naar de eerste pagina
Sluiten

In 2002 verschijnt Daans tweede soloplaat 'Bridge Burner'. Het nummer 'Swedish Designer Drugs' verschijnt als single en zorgt voor de commerciële doorbraak van Daan. 
Toen hij aan het nummer begon, dacht hij: "Nu ga ik een hit maken"

De invloed van ABBA is duidelijk. Niet alleen in de titel, maar ook in de muziek. Zo gebruikt Daan dezelfde synthesizer als ABBA in hun hit 'Lay All Your Love On Me'. En wie goed luistert, hoort dat Daan ook de beginakkoorden van dat nummer heeft geleend. 

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

Op 'Good Old Boys' uit 1974 brengt Randy Newman een soort songcyclus over de zuidelijke Verenigde Staten. Thema's als racisme, slavernij, armoede en de grote overstroming van de Mississippi in 1927 komen aan bod op de vertrouwde wijze van Randy Newman: met sobere pianobegeleiding, hier en daar wat strijkers, soms een vrolijk deuntje, maar vooral met veel cynisme in de teksten. 

Voor Daan is het een belangrijke plaat, die hij leerde kennen toen hij 8 of 9 jaar was.

"Mijn vader is daarmee afgekomen en die heeft jaren aan een stuk opgestaan. En ik raakte daar helemaal verslaafd aan. Dat was muziek waarvan ik eerst niet echt veel snapte, maar zo warm, zo mooi en zo meeslepend."

Ga naar de eerste pagina

Daan noemt de teksten van Randy Newman "cynisme in schoonheid gegoten". Een mooi voorbeeld daarvan is het nummer 'Guilty'.

"Dat nummer is een beetje zoals de vuilniszakken buitenzetten. De teksten staan voor het vuil dat er in de zak zit.
Met de muziek doet Randy Newman een mooie, rode strik rond de troep. 
En dan tekent hij er nog een smiley op, zodat iedereen zegt: oh, kijk eens wat een schattige vuilniszak."

Ga naar de eerste pagina

Guilty - Randy Newman

Yes Baby, I been drinkin'
And I shouldn't come by, I know
But I found myself in trouble darlin’
And I had nowhere else to go

Got some whiskey from the barman
Got some cocaine from a friend
I just had to keep on movin'
'Til I was back in your arms again

I'm guilty
Baby, I'm guilty
And I'll be guilty for the rest of my life

How come I never do
What I'm supposed to do
How come nothing that I try to do
Ever turns out right

You know--You know how it is with me, Baby
You know I just can't stand myself
It takes a whole lotta medicine
For me to pretend that I'm somebody else

Ga naar de eerste pagina

Luister naar 'Exes', oorspronkelijk verschenen op de cd 'Manhay' uit 2009, maar dit fragment komt uit de versie op 'Simple' van 2010.

0:00
/
0:00
Start audio now

Daan houdt in zijn eigen muziek ook wel van wat "cynisme in schoonheid gegoten", of een combinatie van gif en tegengif. Zeker in persoonlijke nummers als 'Exes'.

"Dat wisselt de hele tijd tussen donker en licht, spottend en zalvend, en al die dingen door elkaar. Maar dan op schijnbaar heel vrolijke, frisse en strijdbare muziek, die heel optimistisch klinkt."

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

En toen waren het de jaren '80. Daan begint te puberen en op de radio klinkt de Neue Deutsche Welle, zeg maar alternatieve pop en new wave uit Duitsland.
In de hitparade duiken nu groepen op als Deutsch-Amerikanische Freundschaft, Rheinhold, Grauzone en ook Trio.

"Ik hoorde ineens de meest vreemde dingen die nogal punkerig, curieus en absurdistisch klonken. Ik werd helemaal opgewonden van die frisse wind. Het werd een stuk wilder gewoon. Net wat ik nodig had als pubertje."

Ga naar de eerste pagina

'Da da da' van Trio is voor Daan pure popart. 

De minimalistische muziek is een punk-achtige "fuck you". Onnozeler of simplistischer kan bijna niet. En bovendien bijna helemaal gemaakt op een speelgoedsynthesizer die toen even erg populair werd.

Ook de tekst getuigt van een aangenaam nihilisme. Het is een liefdesliedje waarbij de liefde meteen wordt weggerelativeerd: "Da da da, ich lieb' dich nicht, du liebst mich nicht, aha aha aha."

Ga naar de eerste pagina
Sluiten

"Klassieke muziek zou je als kunstvorm kunnen vergelijken met de Sixtijnse kapel. Daar tegenover is deze muziek een duivenkot. Maar wel een vol ambiance, ja, een fantastisch duivenkot."

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

Halverwege de jaren '80 ontdekt Daan de muziek van Bob Dylan van twintig jaar eerder.
Albums als 'Highway 61 Revisited' uit 1965 en 'Another Side of Bob Dylan' uit 1964 stonden vaak op in huize Stuyven.

"Als kind ergerde ik mij eerst dood aan die stem. Maar na een tijd, toen ik de Smurfen en de Lego beu was, ben ik toch veel naar Dylan gaan luisteren. Ik vond die melodieën zo opzwepend.
Dylan werd voor mij een soort god."

Op 'Another Side of Bob Dylan' stapt Dylan voor het eerst af van de protestsongs waarmee hij bekend werd. Hij kiest volop voor poëzie en persoonlijke verhalen. 

Ga naar de eerste pagina

"Toen kwam er een moment dat het niet meer genoeg was om naar muziek te luisteren.
Ik heb op de kamerdeur van mijn zus geklopt en gezegd: “ik verveel mij, geef mij uw gitaar eens”. Ik ben dan een jaar lang met het songboek van Bob Dylan bezig geweest.

Niet dat ik per se gitaar wilde spelen, ik wilde vooral mezelf kunnen begeleiden.
Voor mij was het de urgentie van de zang en de teksten. De gitaar was niet meer dan een attribuut.

Onder het mom van popmuziek kun je dingen zeggen die je bij wijze van spreken niet op de speelplaats kon zeggen, die je niet in het dagelijks leven kon zeggen, maar wel in een liedje."

Ga naar de eerste pagina

Voor Daan is muziek luisteren helemaal anders vanaf het moment dat hij zelf een instrument begint te spelen. 

"Het is alsof je vanaf dan je maagdelijkheid of je naïeviteit verliest. Je kunt niet meer genieten van muziek als van een abstract hemels ding, omdat je weet hoe het gemaakt wordt.

Aan de andere kant wordt wel de empathie met de zanger en de tekstschrijver tien keer groter. De inzet van een muzikant, hoe een zanger zich volledig geeft bijvoorbeeld, dat weet je nog veel meer te appreciëren als je zelf ook muziek maakt. 

Ga naar de eerste pagina

Luister naar een stukje van Running Cow, de tweede groep van Daan. In 1992 was de single 'Gasoline on fire' een bescheiden radiohit.

0:00
/
0:00
Start audio now

'It ain’t me’ is het laatste nummer op 'Another Side of Bob Dylan'. Daarin somt de ik-figuur de verzuchtingen van zijn partner op. Maar hij is niet degene die beantwoordt aan dat droomprofiel. 

"Ik heb het altijd een geweldig nummer gevonden. Zo van: verwacht van mij niet dit, verwacht niet dat, ...
In de oorspronkelijke tekst van mijn eerste hitsingle uit 1992 kwam dat idee ook even opduiken."

Dat nummer heette eerst 'Ik kan niet alles zijn', dat lag heel dicht bij 'It ain't me'.
Vlak voordat Daan het nummer zou opnemen met zijn groep Running Cow heeft hij de oorspronkelijke tekst veranderd in iets helemaal anders in het Engels: ‘Gasoline on fire’.

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

Erasure is een Brits duo dat bestaat uit zanger Andy Bell en synthesizer-wizard Vince Clarke. 'Chorus' is hun vijfde plaat, verschenen in 1991. Op het einde van de jaren tachtig, begin jaren negentig was de groep erg populair en verkocht miljoenen platen.

Voor Erasure had Vince Clarke al gewerkt met Alison Moyet in Yazoo en met Feargal Sharkey in The Assembly.
Maar Clarke is vooral bekend als een van de oprichters van Depeche Mode. Hij verliet die groep al na de eerste plaat 'Speak & Spell' (1981) maar scoorde wel eerst een wereldhit met 'Just can't get enough'.

Ga naar de eerste pagina

Daan is een grote fan van Depeche Mode, ook hun latere werk, maar Erasure vindt hij net iets belangrijker. Al was het maar omdat deze muziek hem doet denken aan ABBA in de jaren zeventig.

"Dit is pure ABBA. Qua tinteling. Qua snelheid. Geen nanoseconde die stil staat. Dat is verschrikkelijk straf gemaakt en ook zeer melodieus. Het is bijna kitch, die pathetische teksten. Maar wel gestructureerde pathos.

Het is heel vreemd. Op een moment dat iedereen naar grunge van Nirvana en Pearl Jam luisterde, was ik vol van zogezegd compleet foute popmuziek."

Ga naar de eerste pagina

Luister naar 'Sample me' van Volt, de derde groep van Daan met onder meer ook Herman Gillis. De cd 'Modern Times' verscheen in 1993.

0:00
/
0:00
Start audio now

"Ik was toen vooraan in de twintig en helemaal verslaafd aan die sound van Erasure op 'Chorus'. Dus wat heb ik gedaan? Ik heb een oude Atari computer en wat synthesizers in huis gehaald en gewoon volledig zo'n soort plaat proberen te maken. Dat werd 'Modern Times' van Volt, de groep die groeide uit Running Cow."

Daan noemt het een "potsierlijke synthesizer pop plaat".
De wereld was er niet helemaal klaar voor en Daan nam daarna noodgedwongen even afscheid van de muziekbusiness.

"Ik ben 5 jaar lang mijn wonden moeten gaan likken. Ik werd afgestraft omdat ik had geprobeerd dit soort muziek op de radio te krijgen. Maar we hebben ons rot wel geamuseerd."

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

Ken Nordine is een stemacteur uit Amerika die in de jaren vijftig en zestig vooral reclamespots insprak. Tegelijkertijd was hij een beatnik en maakte hij af en toe platen onder eigen naam. 

'Colors' is een plaat uit 1966. Voor een verffirma had hij 12 reclamespotjes ingesproken waarbij hij telkens improviseerde over een bepaalde kleur. Dat sloeg zo aan dat hij nog eens 24 kleurimprovisaties verzon en alles samen uitbracht op plaat. 

Daan ontdekte die plaat toen hij als grafisch vormgever werkte.

"Ik vond dat een fantastische ontdekking. Het was de perfecte brug tussen grafische vormgeving, muziek en reclame waar ik heel vaak voor werkte."

Ga naar de eerste pagina

"Als je naar zo’n stem luistert, dan kun je bijna niet anders dan daardoor geïnspireerd te raken. Of proberen zelf zoiets te maken. Maar die stem van Ken Nordine is natuurlijk volledig uniek en onnavolgbaar."

En dan helpt het toeval een handje.
Daan was met Dead Man Ray een plaat aan het opnemen in de studio van Steve Albini in Chicago. Op een bepaald moment komt Ken Nordine ter sprake. Zegt Albini: "Weet je dat die man hier in Chicago woont?" 

De band besluit om Ken Nordine op te zoeken. 

"Een supervriendelijke man. We hebben hem een ruwe versie van een nummer laten horen. En al gauw kwamen we op het idee om hem daarop een een improvisatie te laten doen."

Ga naar de eerste pagina

Luister naar Ken Nordine in 'Blue Volkswagen 10:10 AM' uit 'Cago' van Dead Man Ray (2002).

0:00
/
0:00
Start audio now

De volgende dag stond Ken Nordine in de studio.

"We hebben toen een nummer met hem opgenomen, ‘Blue Volkswagen 10:10 AM’. Het nummer is eigenlijk een rip-off van een cello-suite van Bach. In de Bach-catalogus zit  een cellosuite die 'BVW 1010' heet. Die BVW heb ik vertaald in Blue Volkswagen."

"In die tijd moest ik zelf overleven door radiospots te doen. Maar door die ontmoeting met Ken Nordine kon ik die jobkes een pak meer relativeren en zag ik ineens de popart kant ervan in. Daarna heb ik die spotjes met veel meer plezier ingesproken."

Ga naar de eerste pagina

Ga naar de eerste pagina

In 1996 verschijnt 'Endtroducing', het langspeeldebuut van DJ Shadow, alias Josh Davis. De plaat belandt in de annalen, én in het Guinness Book of Records, als het eerste volledig gesamplede album. 

Met geluidsfragmenten uit een enorme muziekverzameling en wat handig digitaal knip- en plakwerk maakt DJ Shadow een experimentele en zo goed als instrumentale hiphop-plaat die zorgt voor een keerpunt in de muziekwereld. 

"Voor mij is wat DJ Shadow doet met muziek het equivalent van wat Bob Dylan bijvoorbeeld doet met teksten.
Of het nu muzieksamples zijn of flarden tekst, je kunt dat allemaal verknippen en weer anders aan elkaar plakken. Zo ontstaan er verbanden die we anders niet zouden kunnen bedenken." 

Ga naar de eerste pagina

De werkmethode van DJ Shadow klinkt nu heel gewoon, maar toen, halverwege de jaren negentig, was het nog heel nieuw om muziek met de computer in elkaar te zetten.

Voor Daan was 'Endtroducing' een revelatie. Met zijn toenmalige groep Dead Man Ray besloot hij ook zo te werken.

"Die plaat van DJ Shadow heeft me vertrouwen gegeven: wat ik als graficus deed met beelden, dat kon ik ook als muzikant doen met geluiden. Gewoon allerlei klanken verzamelen, die allemaal verknippen en er een nieuwe structuur in vinden."

Ga naar de eerste pagina




Meer over deze aflevering:
Online te bekijken via VRT NU.
Beluister de muziek via Spotify

De helden van andere artiesten online bekijken of interactief ontdekken?
Ga naar het afleveringenoverzicht

Ga naar de eerste pagina
Omlaag schuiven om verder te gaan
Vegen om verder te gaan
Sluiten

Overzicht

Naar links schuiven
Hoofdstuk 1 Daan

4

1

1

7platen
Hoofdstuk 2 Abba

Hoes abba arrival 3

Poster 0

Hqdefault

Poster 0
Hoofdstuk 3 Randy Newman

Hoes randy newman good old boys

Poster 0

Poster 0

Randynewman
Hoofdstuk 4 Trio

Hoes trio dadada 2

Otr daan radio

Poster 0

Dadada
Hoofdstuk 5 Bob Dylan

Hoes another side of bob dylan

Otr daan gitaren

9

Poster 0
Hoofdstuk 6 Erasure

Hoes erasure chorus

Gettyimages 84921914 beste resolutie

Poster 0

Volt  be  modern time
Hoofdstuk 7 Ken Nordine

Hoes ken nordine colors

Kennordine

Poster 0

Otr daan cago
Hoofdstuk 8 DJ Shadow

Hoes dj shadow endtroducing

Poster 0

Poster 0
Hoofdstuk 9 Meer Off The Record

Poster 0
Naar rechts schuiven